از خوب به عالی

نویسنده: جیم کالینز 

‏‫ترجمه سمیرا اشتری/ ناشر: هورمزد‬


چرا بعضی از شرکت‌ها جهش می‌کنند و بعضی‌های دیگر نه!

خــــوب دشـــمن عــــــالی اســت؛ و بدین‌سبب است که ما افراد کمی داریم که عالی می‎شوند. به‌طور کلی، ما مدارس عالی نداریم، چون مدارس خوب داریم؛ دولت عالی نداریم، چون دولت خوب داریم؛ افراد معدودی به زندگی عالی دست پیدا می‎کنند، چون رسیدن به زندگی خوب آسان‌تر است؛ ‌بیش‌تر شرکت‌ها عالی نمی‌شوند، چون ‌بیش‌تر آن‌‎ها کاملاً خوب هستند؛ و همین مشکل اصلی آن‌‎ها است.
این موضوع در سال ۱۹۹۶ برای من بسیار روشن شد؛ زمانی که با گروهی از مدیران صاحب‌نظر در حال خوردن شام بودم و برای بحث درباره‌ی عملکرد سازمانی دور هم جمع شده بودیم. بیل میهان (Bill Meehan )، رئیس دفتر شرکت مکنزی و شرکا (McKinsey&Company) سانفرانسیسکو، خم شد و با لحنی دوستانه گفت: «می‌دانی جیم، ما به کتاب «ساختن برای ماندن» (Built to Last) علاقه‌مندیم. کار شما و نویسندگان همکارتان در تحقیق خیلی خوب بود، اما متأسفانه نتیجه‌ای نخواهد داشت.»
با کنجکاوی، از او خواستم ‌بیش‌تر توضیح دهد.
گفت: «شرکت‌هایی که شما راجع به آن‌‎ها نوشته‌اید، تا حدود زیادی عالی بوده‌اند. آن‌‎ها هرگز مجبور نبوده‌اند از خوب به عالی برسند، آن‌‎ها بزرگانی چون دیوید پاکارد(David Packard ) و جورج مِرک (George Merck ) را داشتند که در شکل‌گیری ویژگی عالی‌بودن از همان ابتدا مؤثر بودند؛ اما شرکت‌های بزرگ دیگر وقتی از خواب بیدار شوند چگونه باید بفهمند در دوران کاری خود عملکرد خوبی داشته‌اند یا عالی بوده‌اند؟
من حالا متوجه می‎شوم که میهان درباره‌ی بی‌فایده‌بودن این پروژه اغراق کرده بود تا بر تأثیر حرفش بیفزاید، ولی نظر کلی‌اش درست بود که بسیاری از شرکت‌های عالی، به‌درستی، تا حدود زیادی همیشه عالی بوده‌اند و بسیاری از شرکت‌های خوب تنها خوب باقی می‎مانند نه عالی.
درحقیقت، گفته‌ی میهان مطلبی مهم و باارزش را ثابت کرد و آن طرح این سؤال بود که پایه و اساس تمام کتاب را تشکیل می‎دهد:
« آیا شرکت خوب می‎تواند به شرکت عالی تبدیل شود؟ اگر بله، چگونه؟ یا اینکه بیماریِ فقط خوب‌بودن علاج‌ناپذیر است؟»

کتاب از خوب به عالی چراغ راهی برای شرکت‌ها
من و گروه پژوهشگرم تلاش تحقیقاتی پنج‌ساله‌ای را در کشف فرایند «خوب به عالی» آغاز کردیم، که جرقه‌ی آن را بیل میهان زد و نگرش‌های خوبی برایمان به همراه داشت. برخی از آن‌‎ها شگفت‌انگیز و کاملاً خلاف باور معمول بودند، اما یکی از نتایج بزرگ آن مهم‌تر از بقیه بود:
ما معتقدیم تقریباً هر سازمانی می‎تواند به شرط رعایت و به‌کارگیری آگاهانه‌ی چارچوب باورهای به‌دست‌آمده از این تحقیق به‌طور بنیادین سطح و عملکرد خود را ارتقا بخشد و حتی به سطح عالی برساند…